Bir otel yatırımı fikri ilk ortaya çıktığında insanın aklına genellikle aynı şeyler geliyor: Güzel bir yer bulmak, iyi bir konsept oluşturmak ve ortaya güzel bir otel çıkarmak.
Fakat işin içine girdikçe, bunların aslında sürecin yalnızca görünen kısmı olduğunu fark ediyorsunuz.
Bir otel yatırımı; gayrimenkul, işletme, finansman, mimari, ruhsat, insan kaynağı ve pazarlama gibi birçok farklı alanın aynı anda yönetilmesini gerektiriyor.
Bu nedenle yatırım yapmaya karar vermeden önce bazı temel soruların cevabını vermek, ileride karşılaşabileceğiniz birçok problemi daha başlamadan fark etmenizi sağlayabilir.
Ben bugün yeniden bir otel yatırımı yapacak olsaydım, ilk olarak aşağıdaki konuların üzerinden geçerdim.
1. Gerçekten otel işletmek istiyor musunuz?
Bu belki de en basit görünen ama en önemli soru. Çünkü otel yatırımı ile gayrimenkul yatırımı aynı şey değil.
Bir gayrimenkulü satın alıp değer kazanmasını beklemek ile her gün misafir ağırlayan bir işletme kurmak arasında ciddi bir fark var.
Otel açtığınızda yatırımınızın başına bir işletme koymuş oluyorsunuz. Misafir deneyimi, personel, temizlik, bakım, rezervasyonlar, satış kanalları, fiyatlama, tedarikçiler, muhasebe, pazarlama ve günlük operasyon sürekli devam ediyor.
Bu nedenle daha yatırımın başında kendinize şu soruyu sormakta fayda var: Ben bir gayrimenkul sahibi olmak mı istiyorum, yoksa bir otel işletmek mi?
Cevabınız ikinci seçenekse, bundan sonraki bütün kararlarınızı bir yatırımcı kadar işletmeci gözüyle de değerlendirmeniz gerekiyor.
2. Yatırım bütçenizi gerçekten biliyor musunuz?
Bir otel yatırımına başlarken çoğu kişinin ilk hesabı binanın veya arsanın satın alma maliyeti oluyor. Oysa yatırımın gerçek maliyeti bununla sınırlı değil.
Satın alma bedelinin yanında proje, danışmanlık, ruhsat, inşaat, mekanik ve elektrik sistemleri, mobilya, ekipman, dekorasyon, teknoloji, açılış hazırlıkları ve daha birçok kalem ortaya çıkabiliyor. Bunların üzerine bir de işletmenin ilk dönemindeki nakit ihtiyacını eklemek gerekiyor.
Bu nedenle "Bu binayı kaç paraya alırım?" sorusundan önce "Bu oteli çalışır hale getirip işletmeye devam edebilmek için toplam ne kadar sermayeye ihtiyacım var?" sorusunu sormak çok daha sağlıklı.
3. Yatırımın geri dönüşünü neye göre değerlendireceğinizi biliyor musunuz?
Bir otelin güzel olması, iyi yorumlar alması veya yüksek dolulukla çalışması tek başına iyi bir yatırım olduğu anlamına gelmiyor. Yatırımın finansal tarafını da anlamak gerekiyor.
Ve bütün bunların sonunda yatırımınız size ne bırakacak? Bu soruların cevapları ortaya çıkmadan yalnızca "bu bölgede oteller çok para kazanıyor" düşüncesiyle yatırım kararı vermek oldukça riskli.
4. Gayrimenkulü satın almadan önce her şeyi kontrol ettiniz mi?
Bence otel yatırımlarındaki en pahalı hatalardan biri, gayrimenkulü beğenip gerekli kontrolleri daha sonra yapmaya çalışmak.
Bir gayrimenkulün fiziksel olarak otel olmaya uygun görünmesi yeterli değil. İmar durumu, mevcut yapı, kullanım koşulları, ruhsat durumu, fiziksel kapasite ve yatırım hedefiniz açısından ortaya çıkabilecek kısıtlar önceden değerlendirilmelidir.
Çünkü satın alma işlemi tamamlandıktan sonra ortaya çıkan bir sorun, artık yalnızca bir araştırma konusu değildir. Doğrudan yatırım maliyetine dönüşebilir.
Bu yüzden gayrimenkul seçiminde heyecanınızı biraz kenara bırakıp mümkün olduğunca objektif davranmak gerekiyor.
5. Kime otel yapacağınızı biliyor musunuz?
"Turistlere hitap eden butik bir otel" çoğu zaman yeterince net bir tanım değil.
Bu soruların cevapları otelinizin birçok kararını doğrudan etkiler. Oda büyüklüğünden ortak alanlara, kahvaltıdan fiyatlandırmaya, web sitesinden Instagram iletişimine kadar.
Bu yüzden hedef misafiri tanımlamak, konsept geliştirme sürecinin en önemli adımlarından biri.
6. Rakiplerinizi gerçekten incelediniz mi?
Bir bölgedeki rakipleri yalnızca Google veya Booking'de puanlarına bakarak değerlendirmek yeterli değil. Rakiplerin;
incelemek gerekiyor. Çünkü rakip analizi size yalnızca "onlar ne yapıyor?" sorusunun cevabını vermez. Aynı zamanda "Ben neyi daha farklı yapabilirim?" sorusunun da cevabını aramanızı sağlar.
7. Konsepti gerçekten farklılaştıran bir şeyiniz var mı?
Bugün birçok otel birbirine benzeyebiliyor. Güzel odalar, güzel bir havuz, güzel bir bahçe, iyi fotoğraflar. Bunların hepsi önemli. Ama artık tek başına yeterli olmayabilir.
Misafir neden sizi seçsin? Sizi hatırlamasını sağlayacak şey ne? Konseptiniz yalnızca görsel bir tasarım mı, yoksa otelin tamamına yayılan bir deneyim mi?
Bence yatırımın en başında bu sorulara cevap vermek, daha sonra yapılacak mimari ve pazarlama çalışmalarını da çok daha anlamlı hale getiriyor.
8. Sezonu hesaba kattınız mı?
Özellikle turizm bölgelerinde bir otelin performansını yalnızca yaz aylarına bakarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. Yüksek sezonda çok iyi çalışan bir model, düşük sezonda aynı şekilde çalışmayabilir.
Bu nedenle fizibilite yapılırken yılın tamamına bakmak gerekir.
Bu soruların cevapları yatırımın gerçek ekonomik yapısını anlamak açısından oldukça önemli.
9. İşletme sermayesini unutmayın
Bu konu özellikle önemli. Çünkü yatırımcı bazen bütün bütçesini oteli açmaya harcayabiliyor.
Sonra otel açılıyor fakat işletmenin henüz yeterli gelir yaratmadığı ilk aylarda nakit ihtiyacı ortaya çıkıyor. Personel maaşları, tedarikçiler, enerji, bakım, pazarlama ve diğer giderler devam ediyor.
Bu nedenle: Otelin açılması yatırımın sonu değil, işletmenin başlangıcıdır. Ve yatırım bütçesinin yanında işletmenin ilk dönemini taşıyabilecek bir nakit planının da bulunması gerekir.
Son olarak: Acele etmeyin
Bir otel yatırımında en pahalı karar bazen yanlış karar değil, çok erken verilmiş doğru karar olabilir.
Bir gayrimenkulü çok beğenebilirsiniz. Bir bölgenin geleceğine çok inanabilirsiniz. Bir konsept sizi çok heyecanlandırabilir.
Ama bütün bunları bir araya getirip rakamlarla test etmeden yatırım kararını kesinleştirmek yerine biraz daha beklemek çoğu zaman daha sağlıklıdır.
Benim için otel yatırımında en önemli aşamalardan biri bu nedenle yatırım öncesindeki düşünme ve sorgulama süreci. Ne kadar iyi hazırlanırsanız, sonraki aşamalarda vereceğiniz kararların da o kadar sağlam bir zemine oturma ihtimali artıyor.
Daha detaylısını mı arıyorsunuz?
Bu yazı, hazırladığım Otel Yatırım Rehberi — Cilt I içerisinde ele aldığım konuların yalnızca bir bölümünü özetliyor.
Rehberde yatırım kararından lokasyon analizine, fizibiliteden finansman planlamasına kadar süreci daha detaylı ve uygulamaya dönük şekilde ele alıyorum.
Cilt I tamamlandı. Yayın hazırlıkları devam ediyor.