Otel Tekstili Kaç Takım Olmalı? Par Stock Nasıl Hesaplanır?

Yeni bir otel açarken tekstil satın alımında en sık sorulan sorulardan biri şudur:

“Oda başına kaç takım çarşaf ve havlu almalıyız?”

İlk bakışta basit bir soru gibi görünür.

20 oda varsa 20 takım mı?

40 takım mı?

60 takım mı?

Otellerde sık kullanılan cevaplardan biri:

“3 par tekstil alın.”

şeklindedir.

Bu başlangıç için yararlı bir referans olabilir.

Ancak profesyonel tekstil planlamasında tek başına yeterli değildir.

Çünkü 20 odalı iki otelin tekstil ihtiyacı birbirinden tamamen farklı olabilir.

Birinci otelin kendi çamaşırhanesi vardır ve tekstili birkaç saat içerisinde yeniden kullanıma hazır hale getirebilir.

İkinci otel dışarıdaki bir laundry firmasıyla çalışır ve kirli tekstil ancak ertesi gün veya daha sonra geri gelir.

Bir otel yıl boyunca %50–60 dolulukla çalışır.

Diğeri sezonda sürekli tam doludur.

Bir otelde her odada iki yastık vardır.

Diğerinde dört yastık vardır.

Bir otel günlük havlu değişimini yüksek oranda yapar.

Diğerinde sürdürülebilirlik politikası nedeniyle havlu değişimi misafir talebine göre yönetilir.

Dolayısıyla doğru soru:

“Kaç par almalıyız?”

değil;

“Bizim operasyonumuzun kesintisiz çalışabilmesi için her tekstil ürününden kaç adet bulundurmamız gerekiyor?”

olmalıdır.

Bu yazıda otellerde Par Stock sisteminin ne olduğunu, 1 Par, 2 Par, 3 Par ve 4 Par kavramlarını, çarşaf, nevresim, yastık kılıfı, havlu ve bornoz stoklarının nasıl hesaplanabileceğini yatırımcı ve işletmeci açısından ele alacağız.

Önce Temel Kavram: Par Stock Nedir?

Par Stock, bir otelin operasyonunu sürdürebilmesi için belirli bir üründen bulundurması gereken standart stok seviyesini ifade eder.

Tekstil açısından en basit haliyle:

1 Par = Otelin bütün odalarını bir kez eksiksiz hazırlamak için gereken tekstil miktarıdır.

Örneğin 20 odalı bir otel düşünelim.

Her oda için bir adet çarşaf gerekiyorsa:

20 oda × 1 çarşaf = 20 çarşaf

Bu ürün açısından:

1 Par = 20 adet

olur.

Ancak otelin sadece odalarda bulunan tekstile ihtiyacı yoktur.

Aynı anda bazı tekstiller:

• odalarda kullanılmakta,
• laundry'de yıkanmakta,
• housekeeping deposunda beklemekte,
• temiz stokta bulunmakta,
• kirli stokta toplanmakta

olabilir.

Bu nedenle yalnızca 1 Par tekstille otel operasyonunu yürütmek çoğu durumda son derece risklidir.

1 Par, 2 Par, 3 Par ve 4 Par Ne Demektir?

20 odalı basit bir otel üzerinden ilerleyelim.

Her odada bir çarşaf kullanıldığını varsayalım.

Ancak bu tablo yalnızca matematiksel başlangıçtır.

Asıl önemli olan bu stokların operasyon içerisinde nasıl dağıldığıdır.

1 Par Ne Demektir?

1 Par sisteminde yalnızca bütün odaları bir kez hazırlayacak kadar tekstil vardır.

20 oda:

20 çarşaf

Otel tam dolu olduğunda bütün çarşaflar odalardadır.

Ertesi gün odalar temizlenirken kirli çarşafların yıkanması gerekir.

Ancak temiz yedek yoktur.

Laundry gecikirse operasyon durabilir.

Bir çarşaf lekelenirse yedeği yoktur.

Bir ürün yırtılırsa yedeği yoktur.

Bu nedenle:

1 Par teorik oda ihtiyacını gösterir; çoğu otel için yeterli operasyon stoğunu göstermez.

2 Par Ne Demektir?

2 Par sisteminde teorik olarak:

1 Par odalarda + 1 Par değişim/laundry döngüsünde

bulunabilir.

20 odalı otelde:

20 × 2 = 40 çarşaf

Bu sistem hızlı laundry operasyonu olan bazı işletmelerde çalışabilir.

Ancak hâlâ güvenlik marjı sınırlıdır.

Laundry gecikmesi, yüksek doluluk veya beklenmeyen fire operasyonu zorlayabilir.

3 Par Ne Demektir?

Otelcilikte sık kullanılan modellerden biridir.

Basitleştirilmiş mantık:

1 Par odada + 1 Par laundry'de + 1 Par temiz stokta

şeklinde düşünülebilir.

20 oda için:

20 × 3 = 60 oda seti

Bu model operasyon açısından daha fazla hareket alanı sağlar.

Ancak burada kritik nokta şudur:

3 Par evrensel bir otelcilik kuralı değildir.

Her işletme kendi laundry ve operasyon modeline göre hesap yapmalıdır.

4 Par Ne Demektir?

Bazı oteller daha yüksek güvenlik stoğuna ihtiyaç duyabilir.

Örneğin:

20 oda × 4 Par = 80 oda seti

4 Par;

• laundry dönüş süresinin uzun olduğu,
• dış laundry kullanılan,
• yüksek dolulukla çalışan,
• sezon içerisinde yeniden tedarikin zor olduğu,
• operasyonel güvenlik payının yüksek tutulmak istendiği

işletmelerde değerlendirilebilir.

Ancak daha fazla stok her zaman daha iyi değildir.

Çünkü fazla tekstil:

• daha fazla yatırım,
• daha fazla depo alanı,
• daha fazla bağlı sermaye,
• daha fazla stok kontrolü

anlamına gelir.

Amaç maksimum stok değil:

Doğru stoktur.

En Büyük Yanlış: “Oda Sayısı × 3” Deyip Hesabı Bitirmek

Diyelim ki 40 odalı bir oteliniz var.

3 Par üzerinden:

40 × 3 = 120

hesabını yaptınız.

Bu size sadece 120 oda seti gibi genel bir referans verir.

Ama satın alma siparişi bununla hazırlanamaz.

Çünkü bir oda setinin içinde kaç ürün vardır?

Bir odada:

• 1 çarşaf,
• 1 nevresim,
• 4 yastık kılıfı,
• 2 banyo havlusu,
• 2 el/yüz havlusu,
• 1 paspas,
• 2 bornoz

olabilir.

Dolayısıyla her SKU, yani her ürün ayrı hesaplanmalıdır.

Par Stock Hesabının Temel Formülü

En basit haliyle:

Toplam İhtiyaç = Oda Sayısı × Oda Başına Ürün Adedi × Hedef Par

Örneğin:

40 oda,

oda başına 1 çarşaf,

3 Par:

40 × 1 × 3 = 120 çarşaf

Ama oda başına dört yastık kılıfı kullanılıyorsa:

40 × 4 × 3 = 480 yastık kılıfı

Aynı otelde iki banyo havlusu varsa:

40 × 2 × 3 = 240 banyo havlusu

Dolayısıyla aynı otelde bütün tekstil ürünlerinin adetleri birbirinden farklı olacaktır.

Örnek: 20 Odalı Butik Otelin Tekstil Hesabı

20 odalı bir butik otel düşünelim.

Her odada standart olarak:

• 1 çarşaf,
• 1 nevresim,
• 4 yastık kılıfı,
• 2 banyo havlusu,
• 2 el/yüz havlusu,
• 1 paspas,
• 2 bornoz

kullanıldığını varsayalım.

3 Par üzerinden teorik hesap:

İşte bu tablo gerçek satın alma planına çok daha yakındır.

Ancak hâlâ tamamlanmış değildir.

Çünkü şimdi devreye güvenlik stoğu girmelidir.

Güvenlik Stoğu Neden Gereklidir?

Otel operasyonu teorik matematik gibi çalışmaz.

Tekstil:

• lekelenebilir,
• yırtılabilir,
• kaybolabilir,
• misafir tarafından götürülebilir,
• laundry'de hasar görebilir,
• yanlış odaya gönderilebilir,
• kullanım standardının altına düşebilir.

Ayrıca laundry firması gecikebilir.

Doluluk beklenenden yüksek olabilir.

Tedarikçi siparişi zamanında göndermeyebilir.

Bu nedenle hedef par stoğunun yanında belirli ürünlerde Spare Stock, yani yedek/güvenlik stoğu tutulabilir.

Operational Stock ve Spare Stock Arasındaki Fark

Tekstil stoğunu iki ayrı bölümde düşünmek faydalıdır.

Operational Stock

Normal günlük operasyon için gereken tekstildir.

Örneğin:

120 adet çarşaf.

Spare Stock

Normal operasyon dışında beklenmeyen kayıplar için tutulan yedektir.

Örneğin:

10 adet ilave çarşaf.

Toplam:

120 + 10 = 130 adet

olur.

Buradaki rakamlar örnektir.

Her otelin güvenlik stoğu kendi koşullarına göre belirlenmelidir.

Gerçek Formül Biraz Daha Gelişmiş Olmalı

Daha kullanışlı formül:

Toplam Tekstil İhtiyacı = (Oda Sayısı × Oda Başına Adet × Hedef Par) + Güvenlik Stoğu

Örneğin:

40 oda,

oda başına 1 çarşaf,

3 Par,

10 adet güvenlik stoğu:

40 × 1 × 3 = 120

120 + 10 = 130 çarşaf

Başlangıç stoğu:

130 adet

olabilir.

Peki Hedef Par Nasıl Belirlenir?

Asıl önemli soru budur.

Par sayısını belirlerken en az şu faktörleri değerlendirin:

1. Oda sayısı
2. Beklenen doluluk
3. Laundry sistemi
4. Laundry dönüş süresi
5. Housekeeping çalışma modeli
6. Tekstil değişim politikası
7. Sezon yoğunluğu
8. Depo kapasitesi
9. Tedarik süresi
10. Fire oranı

Şimdi bunları tek tek inceleyelim.

1. Oda Sayısı

Doğal olarak temel değişkendir.

Ama tek başına yeterli değildir.

20 odalı bir otel ile 200 odalı bir otelin stok yönetim esnekliği aynı değildir.

Küçük otelde birkaç ürün kaybı bile toplam stok içerisinde daha büyük etki yaratabilir.

2. Doluluk Oranı

Yıllık ortalama doluluk %50 olsa bile otelin tekstil stoğunu yalnızca ortalama doluluğa göre planlamak risklidir.

Çünkü otel bazı dönemlerde:

%100 dolu

olabilir.

Tekstil stoğu özellikle pik operasyonu kaldırabilmelidir.

Bu nedenle:

Tekstil stoğu yalnızca ortalama güne değil, yoğun güne göre de test edilmelidir.

3. Laundry Sistemi

En önemli değişkenlerden biridir.

İki temel model vardır.

Otel İçinde Laundry

Tekstil aynı tesis içerisinde yıkanır.

Avantajları:

• daha hızlı dönüş,
• daha fazla kontrol,
• daha kısa çevrim.

Bu durum bazı işletmelerde daha düşük par ile çalışma imkânı sağlayabilir.

Dış Laundry

Tekstil dış çamaşırhaneye gönderilir.

Burada:

• toplama,
• taşıma,
• yıkama,
• kurutma,
• ütü,
• paketleme,
• geri teslim

süresi vardır.

Dönüş süresi uzadıkça daha fazla tekstil sistemin dışında kalır.

Bu nedenle par ihtiyacı artabilir.

4. Laundry Dönüş Süresi

Şu iki oteli düşünelim.

Otel A

Kirli tekstil sabah yıkanıyor.

Aynı gün öğleden sonra yeniden kullanılabiliyor.

Otel B

Kirli tekstil bugün alınıyor.

İki gün sonra geri geliyor.

İki otelin oda sayısı aynı olsa bile tekstil ihtiyaçları aynı değildir.

Bu nedenle par stock hesabının temel sorularından biri:

Kirli tekstil yeniden temiz stok haline kaç saatte veya kaç günde geliyor?

olmalıdır.

5. Housekeeping Operasyonu

Housekeeping'in tekstili nasıl kullandığı da önemlidir.

Örneğin:

• kat depoları var mı?
• merkezi linen room var mı?
• temiz tekstil ne zaman dağıtılıyor?
• kirli tekstil ne zaman toplanıyor?
• oda arabalarında ne kadar stok tutuluyor?
• gece vardiyası için yedek var mı?

Stok yalnızca depoda değildir.

Operasyonun farklı noktalarına dağılmıştır.

Bu nedenle fiziksel tekstil akışını anlamadan stok hesabı yapmak eksik kalır.

6. Tekstil Değişim Politikası

Her tekstilin değişim sıklığı aynı değildir.

Örneğin:

• checkout odasında yatak tekstili,
• stayover odasında çarşaf,
• havlu,
• bornoz,
• havuz havlusu

farklı kullanım döngülerine sahip olabilir.

Misafir davranışı da tüketimi etkiler.

Özellikle havlu kullanımı oda başına sabit olmayabilir.

Bu nedenle günlük gerçek tüketim zaman içerisinde ölçülmelidir.

7. Sezonluk Oteller

Sezonluk işletmelerde tekstil planlaması ayrı önem taşır.

Çünkü sezon başladıktan sonra:

• doluluk çok yüksek olabilir,
• satın alma ekibinin hareket alanı azalabilir,
• aynı ürünü hızlı şekilde bulmak zorlaşabilir,
• tedarik süresi uzayabilir.

Bu nedenle sezon açılışında yalnızca teorik operasyon stoğu değil, sezon boyunca oluşabilecek fire ve replenishment ihtiyacı da düşünülmelidir.

8. Depo Kapasitesi

Daha fazla tekstil güvenlik sağlar.

Ama fiziksel alan gerektirir.

Özellikle küçük butik otellerde depo alanı son derece değerlidir.

4–5 Par tekstil satın alıp koyacak yer bulamamak da iyi stok yönetimi değildir.

Dolayısıyla stok seviyesi:

Operasyonel Güvenlik + Depo Kapasitesi + Bağlı Sermaye

dengesi içerisinde kurulmalıdır.

9. Tedarik Süresi

Standart ürününüz tedarikçiden kaç günde geliyor?

3 gün mü?

3 hafta mı?

Özel üretim mi?

Logo işleniyor mu?

İthal mi?

Minimum sipariş miktarı var mı?

Aynı ürün sezon ortasında bulunabiliyor mu?

Tedarik süresi uzadıkça güvenlik stoğunun önemi artar.

10. Fire Oranı

Otel açıldıktan sonra gerçek veriyi takip edin.

Örneğin:

Ay başı banyo havlusu: 200

Yeni satın alınan: 20

Ay sonu kullanılabilir stok: 205

Teorik kayıp/fire:

200 + 20 − 205 = 15 adet

Bu 15 havlunun neden eksildiğini araştırın.

• kalıcı leke?
• yırtılma?
• laundry kaybı?
• misafir?
• sayım hatası?

Zaman içerisinde bu veri, güvenlik stoğunu çok daha doğru belirlemenizi sağlar.

Par Stock ile Opening Stock Aynı Şey mi?

Tam olarak değil.

Par Stock, operasyon sırasında korunmak istenen stok seviyesidir.

Opening Stock ise otelin açılış günü operasyonu başlatabilmesi için satın alınması gereken başlangıç stoğudur.

Opening Stock oluşturulurken:

• hedef par,
• güvenlik stoğu,
• açılış doluluğu,
• laundry hazırlığı,
• tedarik riski

birlikte değerlendirilmelidir.

Yeni otelde henüz operasyon verisi olmadığı için başlangıçta tahmin kullanılır.

Otel çalışmaya başladıktan sonra gerçek veriye göre sistem revize edilir.

Par Stock Sabit Kalmalı mı?

Hayır.

Par stock yaşayan bir işletme standardıdır.

Örneğin otel açılırken 3 Par planlanmış olabilir.

Altı ay sonra veriler şunu gösterebilir:

• laundry çok hızlı çalışıyor,
• fire çok düşük,
• stok gereğinden fazla.

Bu durumda stok seviyesi yeniden değerlendirilebilir.

Tam tersi de olabilir.

3 Par ile sürekli tekstil sıkıntısı yaşanıyorsa:

• laundry dönüşü uzun,
• fire yüksek,
• housekeeping dağıtımı yanlış,
• gerçek kullanım tahminden yüksek

olabilir.

Burada çözüm otomatik olarak:

“Daha fazla tekstil alalım.”

olmamalıdır.

Önce sebep bulunmalıdır.

Önemli: Par Stock Problemi Bazen Satın Alma Problemi Değildir

Otelin yeterli tekstili olduğu halde housekeeping sürekli:

“Havlu yok.”

diyebilir.

Neden?

Çünkü havlular:

• laundry'de bekliyor,
• yanlış depoda,
• kat arabalarında fazla tutuluyor,
• kirli odalarda toplanmamış,
• sayım sistemi yanlış,
• dış laundry'den eksik dönmüş

olabilir.

Dolayısıyla:

Stok eksikliği ile stok akışı problemini birbirine karıştırmayın.

Daha fazla satın alma yapmadan önce tekstilin otel içerisindeki hareketini inceleyin.

Linen Flow — Tekstilin Otel İçindeki Yolculuğu

Profesyonel tekstil yönetiminde ürünün döngüsü izlenebilmelidir.

Temiz Ana Depo → Kat / Housekeeping Deposu → Housekeeping Arabası → Misafir Odası → Kirli Tekstil Toplama → Kirli Linen Alanı → Laundry → Kalite Kontrol → Temiz Tekstil → Ana Depo

Bu zincirin herhangi bir noktasında darboğaz oluşursa stok problemi ortaya çıkabilir.

Çarşaf İçin Par Stock Nasıl Hesaplanır?

Örnek:

30 oda.

Oda başına:

1 çarşaf

Hedef:

3 Par

Hesap:

30 × 1 × 3 = 90 çarşaf

%10 örnek güvenlik stoğu kullanırsak:

90 × 10% = 9

Toplam:

99 çarşaf

Pratik satın alma miktarı işletmenin paketleme ve tedarik koşullarına göre örneğin 100 adede yuvarlanabilir.

Buradaki %10 yalnızca örnektir.

Her işletmenin güvenlik stoğu aynı olmak zorunda değildir.

Yastık Kılıfı İçin Par Stock Nasıl Hesaplanır?

30 oda.

Her odada:

4 yastık

Her yastıkta:

1 kılıf

3 Par:

30 × 4 × 3 = 360 yastık kılıfı

Örneğin 40 adet güvenlik stoğu:

360 + 40 = 400 adet

Burada görüldüğü gibi oda sayısı 30 olsa bile yastık kılıfı ihtiyacı yüzlerce adede çıkabilir.

Bu nedenle “oda seti” yaklaşımı tek başına yeterli değildir.

Banyo Havlusu İçin Par Stock Nasıl Hesaplanır?

30 oda.

Her odada:

2 banyo havlusu

3 Par:

30 × 2 × 3 = 180 banyo havlusu

Örneğin 20 adet güvenlik stoğu:

180 + 20 = 200 adet

Ancak havlu firesi çarşaf firesinden farklı olabilir.

Bu nedenle güvenlik stoğunu ürün bazında değerlendirmek daha doğru olabilir.

Bornoz İçin Par Stock Nasıl Hesaplanır?

Bornozda aynı mantık kullanılabilir.

30 oda.

Oda başına:

2 bornoz

3 Par:

30 × 2 × 3 = 180 bornoz

Ancak burada hemen şu soruyu sormak gerekir:

Gerçekten 3 Par bornoza ihtiyacımız var mı?

Belki bornoz:

• yalnızca suite odalarda,
• yalnızca talep üzerine,
• yalnızca spa misafirlerinde

kullanılıyordur.

Bu nedenle her ürüne otomatik olarak aynı par değerini uygulamak doğru değildir.

Bütün Tekstillere Aynı Par Uygulanmalı mı?

Hayır.

Bu önemli bir noktadır.

Örneğin:

Bu tablo yalnızca mantığı göstermek için örnektir.

Gerçek rakamlar işletmenin operasyonuna göre belirlenmelidir.

Önemli prensip şudur:

Par stock otel bazında değil, mümkün olduğunca ürün bazında düşünülmelidir.

Havuz Havlusunda Oda Sayısı Üzerinden Hesap Yapmak Yanlış Olabilir

Havuz havlusunda tüketim oda tekstilinden farklıdır.

Örneğin 20 odalı bir otelde 40 misafir bulunabilir.

Ama aynı misafir gün içerisinde birden fazla havuz havlusu kullanabilir.

Bazı misafirler hiç kullanmayabilir.

Dolayısıyla havuz havlusu hesabında:

• maksimum misafir sayısı,
• günlük kullanım,
• değiştirme sıklığı,
• havuz operasyon süresi,
• laundry dönüşü

daha anlamlı değişkenler olabilir.

Bu nedenle havuz tekstili ayrı stok kategorisi olarak yönetilmelidir.

King ve Twin Oda Varsa Hesabı Ayırın

Bir otelde bütün yataklar aynı olmayabilir.

Örneğin:

20 King oda
10 Twin oda

bulunabilir.

King odada:

1 büyük çarşaf

Twin odada:

2 ayrı çarşaf

kullanılıyorsa tek bir “30 oda” hesabı yanlış sonuç verir.

King:

20 × 1 × 3 = 60 King çarşaf

Twin:

10 × 2 × 3 = 60 Twin çarşaf

Toplam fiziksel çarşaf:

120 adet

olabilir.

Ama bunlar aynı SKU değildir.

Depoda ayrı takip edilmelidir.

Ekstra Yatak ve Bebek Yatağını Unutmayın

Otelin:

• ekstra yatak,
• sofa bed,
• baby cot

hizmeti varsa bunların tekstilleri de ayrı hesaplanmalıdır.

Aksi halde otel odasında her şey hazırken ekstra yatak için uygun çarşaf bulunamayabilir.

Bu küçük görünen eksiklik misafir deneyiminde büyük problem yaratabilir.

Örnek: 40 Odalı Otelin Detaylı Tekstil Planı

Şimdi daha kapsamlı örnek yapalım.

Otel

40 oda

Standart oda tekstili

• 1 çarşaf
• 1 nevresim
• 4 yastık kılıfı
• 2 banyo havlusu
• 2 el/yüz havlusu
• 1 paspas
• 2 bornoz

Hedef

3 Par

Teorik operasyon stoğu:

Şimdi örnek güvenlik stoğu ekleyelim:

Bu artık satın alma bütçesi hazırlamak için çok daha kullanışlı bir tablodur.

Ancak yedek adetlerinin burada yalnızca örnek olduğunu tekrar vurgulayalım.

Tekstil Bütçesi Nasıl Hesaplanır?

Adetleri belirledikten sonra bütçe kolaylaşır.

Formül:

Toplam Ürün Bütçesi = Satın Alınacak Adet × Birim Fiyat

Örneğin:

130 çarşaf × 500 TL:

65.000 TL

260 banyo havlusu × 350 TL:

91.000 TL

gibi hesaplanabilir.

Bütün ürünler için aynı çalışma yapıldığında Opening Linen Budget ortaya çıkar.

Bu nedenle par stock yalnızca housekeeping konusu değildir.

Doğrudan yatırım bütçesini etkiler.

Fazla Par Stock'un Maliyeti

Par seviyesini artırmak güvenliği yükseltir.

Ancak sermaye bağlar.

Örneğin:

40 oda.

Çarşaf birim fiyatı:

500 TL.

3 Par

40 × 3 = 120 adet

120 × 500 = 60.000 TL

4 Par

40 × 4 = 160 adet

160 × 500 = 80.000 TL

Sadece çarşafta fark:

20.000 TL

Aynı farkı:

• nevresim,
• yastık kılıfı,
• havlu,
• paspas,
• bornoz

üzerinde düşündüğünüzde ekstra bir Par ciddi yatırım tutarına ulaşabilir.

Dolayısıyla:

“Ne olur ne olmaz fazla alalım.” yaklaşımı da profesyonel stok yönetimi değildir.

Az Par Stock'un Gizli Maliyeti

Diğer uçta ise çok az stok vardır.

Bu durumda:

• acil laundry,
• fazla mesai,
• ekspres taşıma,
• son dakika tekstil satın alma,
• farklı kalitede ürün kullanma,
• housekeeping gecikmesi

gibi maliyetler oluşabilir.

En kötü senaryoda temiz tekstil olmadığı için oda zamanında satışa hazır hale getirilemeyebilir.

Bir otel için bunun maliyeti bir çarşafın maliyetinden çok daha yüksektir.

İdeal Par Stock Nedir?

Tek bir doğru rakam yoktur.

İdeal par stock:

Operasyonu kesintisiz sürdürecek kadar yüksek, gereksiz sermaye ve depo alanı bağlamayacak kadar düşük stok seviyesidir.

Bunu belirlemek için aşağıdaki denklem kullanılabilir:

Oda İhtiyacı + Laundry Döngüsü + Operasyon Döngüsü + Güvenlik Stoğu = Hedef Stok

Bu nedenle par stock bir satın alma kararı olmaktan çok operasyon tasarımı kararıdır.

Otel Açıldıktan Sonra Par Stock Nasıl Yönetilmeli?

İlk satın alma yalnızca başlangıçtır.

Sonrasında düzenli sayım yapılmalıdır.

Örneğin aylık tekstil raporu:

Bu tablo satın alma ihtiyacını erken gösterir.

Reorder Point — Ne Zaman Yeniden Sipariş Vermeliyiz?

Tekstil stoğu kritik seviyeye düştüğünde sipariş vermek geç olabilir.

Özellikle tedarik süresi uzunsa Reorder Point, yani yeniden sipariş noktası belirlemek faydalıdır.

Basit mantık:

Yeniden Sipariş Noktası = Tedarik Süresindeki Beklenen Tüketim + Güvenlik Stoğu

Örneğin belirli bir tekstilde:

• aylık ortalama fire: 10 adet,
• tedarik süresi: 2 ay,
• güvenlik stoğu: 10 adet

ise:

10 × 2 + 10 = 30 adet

kalan hareket alanına yaklaşırken yeniden sipariş planlaması gündeme gelebilir.

Gerçek sistem işletmenin tüketim ve tedarik modeline göre kurulmalıdır.

Par Stock Tablosunda Hangi Sütunlar Olmalı?

Pratik bir çalışma dosyasında:

gibi bir yapı kullanılabilir.

Amaç:

“Kaç havlumuz var?”

sorusuna cevap vermek değil;

“Mevcut havlu stoğumuz operasyon modelimiz için yeterli mi?”

sorusuna cevap verebilmektir.

Par Stock İçin 8 Karar Kapısı

Tekstil satın alma miktarını kesinleştirmeden önce şu sekiz soruyu cevaplayın.

Karar Kapısı 1 — Oda Standardı

Her odada hangi tekstilden kaç adet bulunacak?

Karar Kapısı 2 — Oda Tipleri

King, Twin, Suite ve diğer oda tipleri farklı tekstil kullanıyor mu?

Karar Kapısı 3 — Laundry

Tekstil nerede yıkanacak?

Karar Kapısı 4 — Dönüş Süresi

Kirli tekstil kaç saatte/günde yeniden kullanılabilir hale geliyor?

Karar Kapısı 5 — Pik Doluluk

Sistem %100 dolulukta çalışabiliyor mu?

Karar Kapısı 6 — Fire

Kayıp ve hasar için ne kadar güvenlik stoğu gerekiyor?

Karar Kapısı 7 — Tedarik

Eksilen ürünü ne kadar sürede yeniden alabiliriz?

Karar Kapısı 8 — Depo ve Sermaye

Planlanan stok için yeterli alan ve bütçe var mı?

Bu sekiz sorunun cevabı verilmeden:

“3 Par yeterlidir.”

demek erken olabilir.

Açılış Öncesi Par Stock Checklist'i

Oda Standardı

• ☐ Bütün oda tipleri listelendi.
• ☐ Yatak ölçüleri belirlendi.
• ☐ Oda başına çarşaf adedi belirlendi.
• ☐ Nevresim adedi belirlendi.
• ☐ Yastık kılıfı adedi belirlendi.
• ☐ Banyo havlusu adedi belirlendi.
• ☐ El/yüz havlusu adedi belirlendi.
• ☐ Paspas adedi belirlendi.
• ☐ Bornoz standardı belirlendi.

Laundry

• ☐ İç/dış laundry kararı verildi.
• ☐ Laundry dönüş süresi biliniyor.
• ☐ Günlük kapasite biliniyor.
• ☐ Pik doluluk test edildi.
• ☐ Hafta sonu/resmî tatil operasyonu değerlendirildi.

Stok

• ☐ Her SKU için 1 Par hesaplandı.
• ☐ Hedef Par belirlendi.
• ☐ Güvenlik stoğu belirlendi.
• ☐ Opening Stock hesaplandı.
• ☐ Havuz/spa tekstili ayrı hesaplandı.
• ☐ Ekstra yatak tekstili hesaplandı.
• ☐ Bebek yatağı tekstili hesaplandı.

Tedarik

• ☐ Birim fiyatlar alındı.
• ☐ Minimum sipariş miktarı öğrenildi.
• ☐ Yeniden tedarik süresi öğrenildi.
• ☐ Aynı ürünün devamlılığı teyit edildi.
• ☐ Reorder Point belirlendi.

Kontrol

• ☐ Sayım sistemi oluşturuldu.
• ☐ Fire nedenleri tanımlandı.
• ☐ Aylık stok raporu oluşturuldu.
• ☐ Yenileme bütçesi planlandı.

Açılıştan Sonra 90 Günlük Kontrol Yapın

Yeni otelde başlangıç par stock hesabı tahmine dayanır.

İlk 90 günlük gerçek operasyon sonrasında tekrar değerlendirme yapılması çok değerlidir.

Şunlara bakın:

Doluluk

Tahmin ettiğimiz gibi mi?

Laundry dönüşü

Planladığımız sürede mi?

Fire

Beklediğimizden yüksek mi?

Housekeeping

Tekstil sıkıntısı yaşıyor mu?

Fazla stok

Bazı ürünler hiç hareket etmiyor mu?

Bornoz

Gerçek kullanım beklediğimiz kadar mı?

Havuz havlusu

Günlük tüketim tahminimizi aşıyor mu?

Bu verilerden sonra par stock revize edilebilir.

İlk par stock planı teoridir; gerçek operasyon onu kalibre eder.

Par Stock Sisteminin Asıl Amacı Nedir?

Amaç mümkün olduğunca fazla tekstil satın almak değildir.

Amaç mümkün olduğunca az tekstille çalışmak da değildir.

Amaç:

Doğru tekstilin, doğru miktarda, doğru yerde ve doğru zamanda bulunmasıdır.

İyi sistemde housekeeping:

“Temiz havlu kalmadı.”

demez.

Satın alma:

“Neden bu kadar çok havlu almışız?”

demez.

Finans:

“Bu kadar para neden depoda yatıyor?”

demez.

Ve misafir tekstil operasyonunun arkasında ne kadar karmaşık bir sistem olduğunu hiçbir zaman fark etmez.

Çünkü fark etmemesi gerekir.

Sonuç

“Otel tekstili kaç takım olmalı?” sorusunun cevabı:

“Her otel için 3 takım.”

kadar basit değildir.

3 Par güçlü bir başlangıç referansı olabilir.

Ama gerçek hesap;

Oda Sayısı × Oda Başına Ürün Adedi × Hedef Par + Güvenlik Stoğu

üzerinden ürün bazında yapılmalıdır.

Sonrasında:

• laundry dönüş süresi,
• doluluk,
• fire,
• tedarik süresi,
• depo kapasitesi,
• oda tipleri,
• sezon yoğunluğu

ile test edilmelidir.

Çünkü tekstil stoğunda iki yanlış uç vardır.

Çok az stok

Operasyonu riske atar.

Çok fazla stok

Sermayeyi gereksiz yere bağlar.

Doğru nokta ikisinin arasındadır.

Ve iyi tekstil yönetiminin hedefi tam olarak budur:

Misafirin odasında hiçbir zaman tekstil eksikliği yaşamadan, depoda gereksiz tekstil yığını oluşturmadan operasyonu sürdürebilmek.

Bu nedenle Par Stock yalnızca bir housekeeping terimi değildir.

Satın alma kararını etkiler.

Depo ihtiyacını etkiler.

Laundry sistemini etkiler.

Açılış bütçesini etkiler.

İşletme sermayesini etkiler.

Ve yanlış hesaplandığında oda satışını dahi etkileyebilir.

Kısacası:

Doğru Par Stock = Operasyonel Güvenlik + Kontrollü Stok + Doğru Sermaye Kullanımı

Otel Yatırım Rehberi — Cilt IV: Satın Alma ve Donanım

Otel tekstilinde par stock ve opening stock hesaplamasından çarşaf, havlu ve bornoz standartlarına; laundry, fire ve yenileme yönetiminden FF&E–OS&E bütçesi, satın alma, depo, tedarikçi ve açılış planlamasına kadar bütün sistemi Otel Yatırım Rehberi — Cilt IV: Satın Alma ve Donanım içerisinde daha ayrıntılı ele alıyorum.