Bir otelin aylık yönetim toplantısında şu bilgi veriliyor:
“Bu ay %82 doluluk yaptık.”
İyi mi?
Muhtemelen.
Ama henüz bilmiyoruz.
Çünkü %82 doluluk:
3.000 TL ADR ile mi
yoksa:
8.000 TL ADR ile mi
elde edildi?
Rezervasyonların ne kadarı yüksek komisyonlu kanallardan geldi?
Geçen yıl aynı ay doluluk kaçtı?
Bütçe neydi?
RevPAR yükseldi mi?
Net ADR ne oldu?
Gelecek ayın rezervasyonları hangi hızda geliyor?
Bu soruların cevabını bilmiyorsak:
%82 doluluk tek başına bize otelin ekonomik performansını anlatmaz.
Otel yatırımcısının bütün operasyonel raporları ezbere bilmesi gerekmez.
Ama bazı KPI'ları çok iyi bilmesi gerekir.
Çünkü doğru KPI'lar:
otelin yalnızca ne kadar sattığını değil, ne kadar doğru sattığını gösterir.
Bu yazıda otel yatırımcısının bilmesi gereken 10 temel KPI'ı inceleyeceğiz.
1. KPI Nedir?
KPI:
Key Performance Indicator
yani:
Temel Performans Göstergesi
demektir.
Otelcilikte yüzlerce farklı veri ölçülebilir.
Örneğin:
- satılan oda,
- boş oda,
- oda geliri,
- kahvaltı maliyeti,
- personel maliyeti,
- OTA komisyonu,
- iptal,
- No-Show,
- misafir memnuniyeti,
- housekeeping süresi,
- teknik arıza
gibi.
Ama KPI:
yönetimin karar vermesine yardımcı olan kritik göstergedir.
Dolayısıyla amaç:
çok veri toplamak değil, doğru veriyi doğru şekilde okumaktır.
2. Otel Yatırımcısının Bilmesi Gereken 10 KPI
Bu makalede şu 10 göstergeyi kullanacağız:
| # | KPI | Temel Soru |
|---|---|---|
| 1 | Occupancy | Kapasitenin ne kadarını sattık? |
| 2 | ADR | Sattığımız odaları ortalama kaça sattık? |
| 3 | RevPAR | Toplam oda kapasitemiz oda başına ne kadar gelir üretti? |
| 4 | Net ADR | Satış maliyetlerinden sonra satılan oda başına ne kaldı? |
| 5 | Net RevPAR | Satış maliyetlerinden sonra toplam kapasite ne kadar gelir üretti? |
| 6 | TRevPAR | Toplam otel geliri oda kapasitesine göre ne kadar? |
| 7 | Pickup | Rezervasyonlar hangi hızda geliyor? |
| 8 | Booking Pace | Rezervasyon eğrimiz normalden önde mi, geride mi? |
| 9 | Cancellation Rate | Rezervasyonlarımızın ne kadarı iptal oluyor? |
| 10 | Forecast | Gelecekte nerede olmayı bekliyoruz? |
İlk üç KPI:
Occupancy + ADR + RevPAR
otelin temel Revenue üçlüsüdür.
Diğerleri bu resmi derinleştirir.
3. KPI 1 — Occupancy Nedir?
Occupancy:
Doluluk Oranı
demektir.
Otelin satılabilir oda kapasitesinin ne kadarının satıldığını gösterir.
Formül:
Occupancy = Sold Room Nights / Available Room Nights × 100
Örneğin 20 odalı otelde bir gecede:
16 oda satıldıysa:
Occupancy = 16 / 20 × 100 = %80
olur.
4. Aylık Occupancy Nasıl Hesaplanır?
20 odalı otel düşünelim.
30 günlük ayda:
20 × 30 = 600 Available Room Nights
vardır.
Ay boyunca:
450 Room Night
satılmışsa:
Occupancy = 450 / 600 × 100 = %75
olur.
Yani otel mevcut oda kapasitesinin %75'ini gelir üreten kapasiteye dönüştürmüştür.
5. %100 Occupancy Her Zaman Başarı mıdır?
Hayır.
Bu Revenue Management'ın en önemli derslerinden biridir.
Örneğin:
Otel A
Occupancy: %100
ADR: 4.000 TL
Otel B
Occupancy: %85
ADR: 6.000 TL
20 odalı bir gecede:
Otel A
20 × 4.000 TL
= 80.000 TL Room Revenue
Otel B
17 × 6.000 TL
= 102.000 TL Room Revenue
Otel B:
daha düşük doluluğa rağmen daha fazla oda geliri üretmiştir.
Bu nedenle:
yüksek Occupancy tek başına başarı değildir.
6. Occupancy Yatırımcıya Ne Söyler?
Occupancy şu soruya cevap verir:
“Oda kapasitemizin ne kadarını sattık?”
Ama şu sorulara cevap vermez:
- Hangi fiyattan sattık?
- Hangi kanaldan sattık?
- Ne kadar komisyon ödedik?
- Ne kadar gelir ürettik?
- Fiyatımız doğru muydu?
- Daha yüksek fiyatla satabilir miydik?
Bu nedenle Occupancy:
tek başına okunmamalıdır.
7. KPI 2 — ADR Nedir?
ADR:
Average Daily Rate
yani:
Ortalama Günlük Oda Fiyatı
demektir.
Formül:
ADR = Room Revenue / Sold Room Nights
Örneğin:
Room Revenue:
160.000 TL
Sold Rooms:
20
ise:
ADR = 160.000 / 20 = 8.000 TL
olur.
Yani otel sattığı odaları ortalama:
8.000 TL
fiyatla satmıştır.
8. ADR Yatırımcıya Ne Söyler?
ADR şu sorunun cevabıdır:
“Sattığımız odaları ortalama kaça sattık?”
ADR özellikle:
- fiyatlandırma,
- oda tipi dağılımı,
- Rate Plan,
- indirim,
- sezon,
- kanal
performansını anlamada önemlidir.
Ama ADR de tek başına başarı göstergesi değildir.
9. Yüksek ADR Her Zaman Başarı Değildir
Örneğin:
Otel A
ADR: 10.000 TL
Occupancy: %30
Otel B
ADR: 7.000 TL
Occupancy: %80
Sadece ADR'ye bakarsak:
Otel A daha başarılı
görünür.
Ama odaların büyük bölümü boşsa yüksek ADR toplam gelir performansını göstermeyebilir.
Bu nedenle yatırımcı:
“ADR kaç?”
sorusundan sonra mutlaka:
“Occupancy kaç?”
diye sormalıdır.
10. KPI 3 — RevPAR Nedir?
RevPAR:
Revenue per Available Room
yani:
Satılabilir Oda Başına Oda Geliri
demektir.
Revenue Management'ın en önemli KPI'larından biridir.
RevPAR iki şekilde hesaplanabilir.
Formül 1
RevPAR = Room Revenue / Available Room Nights
Formül 2
RevPAR = ADR × Occupancy
Occupancy formülde yüzde olarak kullanılır.
11. RevPAR Nasıl Hesaplanır?
Örneğin:
ADR:
8.000 TL
Occupancy:
%75
ise:
RevPAR = 8.000 × 0,75 = 6.000 TL
olur.
Bu şu anlama gelir:
Otelin toplam satılabilir oda kapasitesi, oda başına ortalama 6.000 TL oda geliri üretmiştir.
12. RevPAR Neden Çok Önemlidir?
Çünkü RevPAR:
fiyat ile doluluğu tek KPI'da birleştirir.
Occupancy:
Ne kadar sattık?
ADR:
Kaça sattık?
RevPAR:
Toplam kapasitemizi ne kadar verimli gelire dönüştürdük?
sorusuna cevap verir.
Bu nedenle yatırımcı açısından RevPAR:
çok güçlü bir performans göstergesidir.
13. Aynı RevPAR Farklı Stratejilerle Oluşabilir
Örneğin:
Senaryo A
ADR: 10.000 TL
Occupancy: %60
RevPAR:
6.000 TL
Senaryo B
ADR: 7.500 TL
Occupancy: %80
RevPAR:
6.000 TL
İki otelin RevPAR'ı aynı.
Ama stratejileri farklı.
Birincisi:
yüksek fiyat + düşük doluluk
ikincisi:
daha düşük fiyat + yüksek doluluk
ile aynı RevPAR'ı üretmiştir.
Bu nedenle RevPAR güçlüdür ama:
tek başına bütün hikâyeyi anlatmaz.
14. Occupancy + ADR + RevPAR Birlikte Okunmalıdır
Otel yatırımcısının temel Revenue üçlüsü:
Occupancy + ADR + RevPAR
olmalıdır.
Örneğin:
| KPI | Geçen Yıl | Bu Yıl |
|---|---|---|
| Occupancy | %78 | %72 |
| ADR | 6.000 TL | 7.500 TL |
| RevPAR | 4.680 TL | 5.400 TL |
İlk bakışta:
doluluk düşmüş.
Bu kötü görünebilir.
Ama ADR:
%25 yükselmiş.
RevPAR da:
4.680 TL → 5.400 TL
yükselmiş.
Dolayısıyla oda kapasitesi daha fazla gelir üretmiştir.
Yalnızca Occupancy'ye bakan yatırımcı:
“Doluluk düşmüş.”
diyebilir.
Üç KPI'yı birlikte okuyan yatırımcı ise:
“Daha düşük dolulukla daha güçlü gelir üretmişiz.”
diyebilir.
15. KPI 4 — Net ADR Nedir?
ADR bize brüt oda satış fiyatını gösterir.
Ama o satışın maliyeti olabilir.
Örneğin:
Direct Booking
Room Rate:
8.000 TL
Satış maliyeti:
200 TL
Net Room Revenue:
7.800 TL
OTA
Room Rate:
8.500 TL
Komisyon ve kanal maliyeti:
1.500 TL
Net Room Revenue:
7.000 TL
Brüt fiyat açısından OTA rezervasyonu daha yüksek görünür.
Ama otelin eline kalan gelir daha düşüktür.
İşte burada:
Net ADR
devreye girer.
16. Net ADR Nasıl Hesaplanır?
Basit form:
Net ADR = Net Room Revenue / Sold Room Nights
Net Room Revenue hesaplanırken tanımlanan kanal ve satış maliyetleri düşülür.
Örneğin:
Gross Room Revenue:
800.000 TL
Channel / Distribution Costs:
120.000 TL
Net Room Revenue:
680.000 TL
Sold Rooms:
100
ise:
Net ADR = 680.000 / 100 = 6.800 TL
olur.
17. ADR ile Net ADR Arasındaki Fark Neden Önemlidir?
İki otelin ADR'si:
8.000 TL
olabilir.
Ama:
Otel A
Direct Booking güçlü.
Net ADR:
7.600 TL
Otel B
OTA bağımlılığı yüksek.
Net ADR:
6.600 TL
Brüt performans aynı görünür.
Ama ekonomik kalite aynı değildir.
Bu nedenle yatırımcı:
“ADR kaç?”
sorusunun yanında:
“Net ADR kaç?”
diye de sormalıdır.
18. KPI 5 — Net RevPAR Nedir?
RevPAR:
toplam satılabilir kapasite başına brüt oda gelirini gösterir.
Net RevPAR ise:
kanal ve tanımlanmış dağıtım maliyetleri sonrasında kapasitenin ürettiği net oda gelirini
göstermeye çalışır.
Formül:
Net RevPAR = Net Room Revenue / Available Room Nights
veya aynı tanımlar kullanılıyorsa:
Net RevPAR = Net ADR × Occupancy
19. Net RevPAR Neden Yatırımcı İçin Çok Değerlidir?
Çünkü iki otel aynı:
- Occupancy,
- ADR,
- RevPAR
değerine sahip olabilir.
Ama birisi:
yüksek OTA komisyonu ödüyor,
diğeri:
Direct Booking ağırlıklı çalışıyor olabilir.
Bu durumda gerçek ekonomik sonuç farklıdır.
Net RevPAR:
oda kapasitesinin dağıtım maliyetlerinden sonra ne kadar gelir ürettiğini
görmeye yardımcı olur.
20. KPI 6 — TRevPAR Nedir?
TRevPAR:
Total Revenue per Available Room
yani:
Satılabilir Oda Başına Toplam Otel Geliri
demektir.
Formül:
TRevPAR = Total Hotel Revenue / Available Room Nights
Burada yalnızca Room Revenue değil:
- F&B,
- minibar,
- spa,
- transfer,
- parking,
- event,
- diğer gelirler
de dahil edilebilir.
21. RevPAR ile TRevPAR Arasındaki Fark Nedir?
RevPAR
Yalnızca:
Room Revenue
üzerinden hesaplanır.
TRevPAR
Otelin:
Total Revenue
performansına bakar.
Örneğin resort veya güçlü F&B operasyonu olan bir otelde:
TRevPAR özellikle anlamlı olabilir.
Çünkü misafirin ekonomik değeri:
yalnızca oda fiyatından oluşmayabilir.
22. Butik Otelde TRevPAR Gerekli mi?
Evet, özellikle otelde ek gelir kaynakları varsa.
Örneğin:
20 odalı butik otelin:
Room Revenue:
120.000 TL
Breakfast / F&B:
20.000 TL
Transfer:
5.000 TL
Minibar:
3.000 TL
Total Revenue:
148.000 TL
ise yalnızca Room Revenue'ya bakmak:
otelin toplam ekonomik üretimini eksik gösterir.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
TRevPAR gelir KPI'ıdır; kârlılık KPI'ı değildir.
Gelirin yüksek olması:
kârın yüksek olduğu anlamına gelmez.
23. KPI 7 — Pickup Nedir?
Pickup:
belirli bir konaklama tarihi için rezervasyonlarda belirli zaman aralığında oluşan net değişimi gösterir.
Basit form:
Pickup = Current OTB – Previous OTB
Örneğin:
1 Haziran'da:
15 Temmuz için 10 oda rezervasyonlu.
8 Haziran'da:
15 oda rezervasyonlu.
Net Pickup:
+5 oda
olur.
24. Pickup Yatırımcıya Ne Söyler?
Occupancy:
nerede olduğumuzu
gösterir.
Pickup:
hangi hızla ilerlediğimizi
gösterir.
Örneğin iki tarih de:
%50 dolu.
Ama:
Tarih A
Son 7 gün Pickup:
+1
Tarih B
Son 7 gün Pickup:
+6
Mevcut Occupancy aynı.
Ama talep davranışı tamamen farklı.
Bu nedenle:
gelecekteki fiyat kararları için Pickup çok değerlidir.
25. KPI 8 — Booking Pace Nedir?
Booking Pace:
rezervasyonların konaklama tarihine yaklaşırken hangi hız ve zamanlama ile oluştuğunu gösterir.
Örneğin:
| Konaklamaya Kalan | OTB Occupancy |
|---|---|
| 60 gün | %15 |
| 30 gün | %35 |
| 21 gün | %50 |
| 14 gün | %65 |
| 7 gün | %80 |
| 3 gün | %90 |
| 1 gün | %95 |
Bu otelin rezervasyon eğrisidir.
Yönetim artık şunu öğrenebilir:
“Bu tip tarihlerde rezervasyonlarımız normalde ne zaman geliyor?”
26. Booking Pace Nasıl Kullanılır?
Geçen yıl aynı tarih:
30 gün kala %40 doluydu.
Bu yıl:
30 gün kala %65 dolu.
Bu önemli bir sinyal olabilir.
Talep:
geçen yılın önünde
gidiyor olabilir.
Bu durumda:
- BAR artırılabilir,
- düşük fiyatlı Rate Plan kapatılabilir,
- promosyon kaldırılabilir,
- Minimum Stay değerlendirilebilir.
Tersi durumda da talebi destekleyen aksiyonlar düşünülebilir.
27. Pickup ile Booking Pace Aynı Şey Değildir
Pickup
Belirli dönemdeki hareket:
Son 7 günde +5 oda.
Booking Pace
Rezervasyonların zaman içindeki geliş deseni:
Bu tarihin rezervasyonları geçen yıla göre 10 gün daha erken geliyor.
Kısaca:
Pickup = hız
Booking Pace = hızın zaman içindeki deseni
olarak düşünülebilir.
28. KPI 9 — Cancellation Rate Nedir?
Cancellation Rate:
rezervasyonların ne kadarının iptal edildiğini gösterir.
Basit form:
Cancellation Rate = Cancelled Reservations / Total Reservations × 100
Örneğin:
100 rezervasyon oluşmuş.
20'si iptal olmuş.
Cancellation Rate = %20
olur.
29. Cancellation Rate Neden Revenue KPI'ıdır?
Çünkü yüksek iptal oranı:
gelecekte görünen talebi olduğundan daha güçlü gösterebilir.
Örneğin otel:
30 gün sonrası için:
%90 OTB Occupancy
görüyor olabilir.
Ama bu rezervasyonların önemli kısmı yüksek iptal olasılığı taşıyorsa:
gerçekleşecek doluluk daha düşük olabilir.
Bu nedenle:
OTB rezervasyon ile gerçekleşmesi beklenen rezervasyon aynı şey değildir.
Forecast yapılırken Cancellation davranışı dikkate alınmalıdır.
30. Cancellation Rate'i Toplamda Değil Segment Bazında da Okuyun
Örneğin:
| Kanal | Cancellation |
|---|---|
| Direct | %8 |
| OTA A | %22 |
| OTA B | %35 |
| Corporate | %5 |
Bu tablo çok daha anlamlıdır.
Çünkü:
100 rezervasyon getiren kanal ile 100 gerçekleşen konaklama getiren kanal aynı şey değildir.
Bu nedenle kanal performansı:
yalnızca Booking Count ile ölçülmemelidir.
31. KPI 10 — Forecast Nedir?
Forecast:
otelin gelecekteki:
- Occupancy,
- ADR,
- RevPAR,
- Room Revenue
performansına ilişkin tahminidir.
Örneğin:
Bugünkü OTB Occupancy:
%60
olabilir.
Ama mevcut:
- Pickup,
- Booking Pace,
- geçmiş davranış,
- Cancellation,
- etkinlik,
- Remaining Inventory
verilerine göre:
Forecast Occupancy:
%88
olabilir.
32. OTB ile Forecast Aynı Şey Değildir
Bu çok önemli bir ayrımdır.
OTB — On The Books
Şu anda sistemde bulunan rezervasyonlar.
Forecast
Konaklama tarihi geldiğinde oluşması beklenen nihai sonuç.
Örneğin:
OTB:
%55
Forecast:
%90
olabilir.
Yatırımcı yalnızca OTB'ye bakarsa:
“Doluluk düşük.”
diyebilir.
Forecast'i görürse:
“Talep henüz tamamlanmadı; normal rezervasyon eğrimiz bizi %90'a götürüyor.”
diyebilir.
33. Forecast Yatırımcıya Neden Gereklidir?
Finansal yönetimde yalnızca:
“Geçen ay ne oldu?”
diye bakmak yeterli değildir.
Yönetim aynı zamanda:
“Önümüzdeki 30, 60 ve 90 günde ne olmasını bekliyoruz?”
sorusunu cevaplamalıdır.
Bu:
- fiyatlandırma,
- personel planlama,
- satın alma,
- nakit akışı,
- pazarlama,
- kanal yönetimi
kararlarını etkiler.
34. 10 KPI'ı Tek Tabloda Görelim
| KPI | Formül / Mantık | Cevapladığı Soru |
|---|---|---|
| Occupancy | Sold / Available | Kapasitenin ne kadarını sattık? |
| ADR | Room Revenue / Sold Rooms | Sattığımız odaları kaça sattık? |
| RevPAR | Room Revenue / Available Rooms | Kapasite başına ne kadar oda geliri ürettik? |
| Net ADR | Net Room Revenue / Sold Rooms | Satış maliyetinden sonra oda başına ne kaldı? |
| Net RevPAR | Net Room Revenue / Available Rooms | Net oda gelirini kapasiteye nasıl dönüştürdük? |
| TRevPAR | Total Revenue / Available Rooms | Toplam otel gelirimiz kapasite başına ne kadar? |
| Pickup | Current OTB – Previous OTB | Rezervasyonlar ne hızla geliyor? |
| Booking Pace | OTB'nin zaman içindeki gelişimi | Rezervasyon eğrimiz nasıl ilerliyor? |
| Cancellation Rate | Cancelled / Total Reservations | Rezervasyonların ne kadarı kayboluyor? |
| Forecast | Beklenen nihai performans | Tarih geldiğinde nerede olacağız? |
Bu tablo otel yatırımcısının Revenue Management sözlüğünün çekirdeğidir.
35. Örnek: 20 Odalı Bir Otelin Aylık KPI Analizi
20 odalı butik otel düşünelim.
Ay:
30 gün.
Available Room Nights
20 × 30
= 600
Sold Room Nights
450
Room Revenue
3.600.000 TL
Distribution Costs
450.000 TL
Other Hotel Revenue
600.000 TL
Şimdi KPI'ları hesaplayalım.
36. Occupancy Hesabı
450 / 600 × 100
= %75
37. ADR Hesabı
3.600.000 / 450
= 8.000 TL
38. RevPAR Hesabı
3.600.000 / 600
= 6.000 TL
Kontrol:
8.000 × %75 = 6.000 TL
39. Net ADR Hesabı
Net Room Revenue:
3.600.000 – 450.000
= 3.150.000 TL
Net ADR:
3.150.000 / 450
= 7.000 TL
40. Net RevPAR Hesabı
3.150.000 / 600
= 5.250 TL
41. TRevPAR Hesabı
Total Hotel Revenue:
3.600.000 + 600.000
= 4.200.000 TL
TRevPAR:
4.200.000 / 600
= 7.000 TL
Artık yatırımcı yalnızca:
“%75 doluydık.”
demiyor.
Şunu görebiliyor:
- Occupancy: %75
- ADR: 8.000 TL
- RevPAR: 6.000 TL
- Net ADR: 7.000 TL
- Net RevPAR: 5.250 TL
- TRevPAR: 7.000 TL
Bu çok daha güçlü bir yönetim resmidir.
42. KPI'yı Tek Başına Değil Karşılaştırmalı Okuyun
Bir KPI'nın değeri:
karşılaştırıldığında
artar.
Örneğin:
ADR:
8.000 TL.
İyi mi?
Bilmiyoruz.
Şunlarla karşılaştırın:
LY — Last Year
Geçen yıl neydi?
Budget
Bütçe neydi?
Forecast
Beklentimiz neydi?
Previous Month
Geçen ay neydi?
Comp Set
Rakip grup nasıl?
Same Period
Aynı sezon nasıl?
Böylece KPI:
rakamdan yönetsel bilgiye
dönüşür.
43. Yönetim Tablosu Nasıl Görünmeli?
Örneğin:
| KPI | Actual | Budget | LY | Forecast |
|---|---|---|---|---|
| Occupancy | %78 | %75 | %72 | %80 |
| ADR | 6.800 | 6.500 | 6.200 | 6.900 |
| RevPAR | 5.304 | 4.875 | 4.464 | 5.520 |
| Net ADR | 5.850 | 5.600 | 5.200 | 5.900 |
| Net RevPAR | 4.563 | 4.200 | 3.744 | 4.720 |
| TRevPAR | 6.700 | 6.100 | 5.800 | 6.900 |
Bu tablo yatırımcıya birkaç saniyede genel resmi verir.
44. Dashboard'ın Dört Zaman Katmanı Olmalıdır
İyi Revenue Dashboard yalnızca geçmişi göstermez.
Dört soruya cevap verir:
Past
Ne oldu?
Present
Şu anda ne oluyor?
Future
Ne olmasını bekliyoruz?
Action
Ne yapmalıyız?
Bu nedenle dashboard:
Actual + OTB + Forecast + Action
mantığıyla kurulabilir.
45. “Bu Ay İyi miyiz?” Sorusu Nasıl Cevaplanmalı?
Yanlış cevap:
“%85 doluyuz, iyiyiz.”
Daha profesyonel cevap:
“Occupancy %85 ile bütçenin 4 puan üzerinde. ADR bütçenin %8 üzerinde. RevPAR geçen yılın %14 üzerinde. Ancak OTA payı yükseldiği için Net ADR artışı yalnızca %4. Gelecek ay Booking Pace geçen yılın gerisinde olduğu için yakın dönem fiyat ve kanal stratejisini yeniden değerlendirmemiz gerekiyor.”
İşte KPI sisteminin amacı budur.
Rakam göstermek değil, karar üretmek.
46. Occupancy Artarken RevPAR Düşebilir mi?
Evet.
Örneğin:
Geçen Yıl
Occupancy: %70
ADR: 8.000 TL
RevPAR:
5.600 TL
Bu Yıl
Occupancy: %85
ADR: 6.000 TL
RevPAR:
5.100 TL
Doluluk:
%70 → %85
arttı.
Ama RevPAR:
5.600 → 5.100 TL
düştü.
Bu durumda:
daha fazla oda sattık ama kapasitemizi daha düşük ekonomik değerle sattık.
Bu örnek neden Occupancy'nin tek başına okunmaması gerektiğini çok iyi gösterir.
47. ADR Artarken RevPAR Düşebilir mi?
Evet.
Geçen Yıl
ADR: 7.000 TL
Occupancy: %80
RevPAR:
5.600 TL
Bu Yıl
ADR: 8.000 TL
Occupancy: %60
RevPAR:
4.800 TL
ADR yükselmiş.
Ama RevPAR düşmüş.
Yani:
fiyat artışı kaybedilen doluluğu telafi edememiştir.
48. RevPAR Artarken Kâr Düşebilir mi?
Evet.
Bu da yatırımcı açısından çok önemli bir noktadır.
RevPAR:
gelir KPI'ıdır.
Kârlılık KPI'ı değildir.
Örneğin RevPAR yükselirken:
- personel maliyeti,
- OTA komisyonu,
- enerji,
- kahvaltı maliyeti,
- laundry,
- marketing
çok daha hızlı artmış olabilir.
Bu nedenle Revenue Management analizinin bir sonraki seviyesi:
Revenue → Net Revenue → Contribution → GOP → EBITDA
zinciridir.
Ancak Revenue performansını okumak için:
Occupancy + ADR + RevPAR
temel başlangıçtır.
49. KPI Tanımları Standart Olmalıdır
Bu konu çoğu küçük otelde gözden kaçar.
Örneğin bir rapor:
Available Rooms = 20
kullanıyor.
Başka rapor:
bir teknik arızalı odayı çıkarıp:
Available Rooms = 19
kullanıyor.
Bu durumda RevPAR karşılaştırması bozulabilir.
Aynı şekilde:
- Complimentary Room,
- House Use,
- No-Show Revenue,
- Cancellation Revenue,
- Tax,
- Service Charge,
- Channel Cost
nasıl ele alınıyor?
net olmalıdır.
Bu nedenle otelin:
KPI Dictionary
oluşturması gerekir.
50. KPI Dictionary Nedir?
Her KPI için şu bilgiler yazılır:
- KPI adı
- tanım
- formül
- veri kaynağı
- dahil edilenler
- hariç tutulanlar
- raporlama periyodu
- sorumlu departman
Örneğin:
ADR
Tanım: Satılan oda başına ortalama Room Revenue.
Formül:
Room Revenue / Sold Room Nights
Kaynak:
PMS / Revenue Report
Bu sayede herkes:
aynı KPI'yı aynı şekilde hesaplar.
51. Yatırımcı Dashboard'ında Kaç KPI Olmalı?
Yüzlerce KPI göstermek gerekmez.
İlk ekranda örneğin:
- Occupancy
- ADR
- RevPAR
- Net ADR
- Net RevPAR
- TRevPAR
- Pickup
- Booking Pace
- Cancellation
- Forecast
yeterli olabilir.
Detay gerektiğinde alt raporlara gidilir.
Temel prensip:
Summary First — Detail on Demand
olmalıdır.
52. Günlük, Haftalık ve Aylık KPI'ları Ayırın
Her KPI aynı sıklıkta yönetilmek zorunda değildir.
Günlük
- Occupancy
- OTB
- Pickup
- BAR
- ADR
- RevPAR
- Remaining Inventory
Haftalık
- Booking Pace
- Forecast
- Cancellation
- Channel Mix
- Net ADR
- Net RevPAR
Aylık
- Occupancy
- ADR
- RevPAR
- Net ADR
- Net RevPAR
- TRevPAR
- Budget Variance
- LY Comparison
- Channel Performance
Böylece raporlama:
veri yığınına dönüşmez.
53. KPI Raporu Aksiyon Üretmelidir
Örneğin:
Veri
15 Ağustos Forecast Occupancy:
%95
Pickup:
yüksek
ADR:
hedefin altında
Olası Aksiyon
BAR artır.
Düşük fiyatlı Rate Plan'ı kapat.
Minimum Stay değerlendir.
Başka örnek:
Veri
10 Eylül OTB:
%35
Booking Pace:
geçen yılın gerisinde
Pickup:
zayıf
Olası Aksiyon
Fiyatı kontrol et.
Kanal görünürlüğünü kontrol et.
Restriction varsa gözden geçir.
Direct kampanya değerlendir.
Yani:
KPI → Analiz → Karar → Aksiyon → Sonuç
döngüsü kurulmalıdır.
54. Otel Yatırımcısının Sorması Gereken 10 Soru
Aylık veya haftalık toplantıda yatırımcı şu soruları sorabilir:
1.
Occupancy kaç?
2.
ADR kaç?
3.
RevPAR kaç?
4.
Net ADR kaç?
5.
Net RevPAR kaç?
6.
Geçen yıla ve bütçeye göre nasıl?
7.
Gelecek 30–60–90 günün Forecast'i ne?
8.
Pickup hızlanıyor mu, yavaşlıyor mu?
9.
Booking Pace geçen yılın önünde mi, gerisinde mi?
10.
Bu verilere göre bugün hangi aksiyonu alıyoruz?
Son soru özellikle önemlidir.
Çünkü raporun amacı:
olanı anlatmak değil, yapılacak kararı desteklemektir.
55. KPI'ları Trafik Işığı Sistemiyle Gösterin
Yönetim Dashboard'ı sadeleştirmek için:
Green
Hedefte / hedefin üzerinde.
Yellow
Takip edilmeli.
Red
Aksiyon gerekiyor.
kullanılabilir.
Örneğin:
| KPI | Actual | Budget | Durum |
|---|---|---|---|
| Occupancy | %78 | %75 | Green |
| ADR | 6.800 | 6.500 | Green |
| Net ADR | 5.850 | 5.900 | Yellow |
| Pickup | +2 | +6 | Red |
Burada ilk üç KPI iyi görünürken:
Pickup'ın zayıflaması gelecekte sorun oluşabileceğini gösterebilir.
İşte bu nedenle:
iyi dashboard yalnızca bugünü değil, yaklaşan problemi de gösterir.
56. KPI'ların En Büyük Gücü Birbirleriyle Konuşmalarıdır
Tek başına:
Occupancy,
ADR,
RevPAR,
Pickup,
Booking Pace,
Cancellation,
Forecast
yalnızca birer metriktir.
Birlikte okunduğunda ise otelin hikâyesini anlatırlar.
Örneğin:
Occupancy yüksek + ADR yüksek + RevPAR yüksek + Net ADR güçlü + Pickup güçlü + Booking Pace geçen yılın önünde + Forecast yüksek
ise:
çok güçlü bir Revenue tablosu vardır.
Ama:
Occupancy yüksek + ADR düşük + Net ADR zayıf + OTA payı yüksek
ise:
otel doludur fakat gelir kalitesi tartışmalı olabilir.
57. Otel KPI Sisteminde Yapılan 12 Büyük Hata
1. Sadece Occupancy'ye bakmak
2. Sadece ADR'ye bakmak
3. RevPAR takip etmemek
4. Gross ADR ile Net ADR'yi ayırmamak
5. Kanal maliyetlerini görmezden gelmek
6. Pickup takip etmemek
7. Booking Pace takip etmemek
8. Forecast yapmamak
9. KPI'ları geçen yıl ve bütçeyle karşılaştırmamak
10. Her departmanın KPI'yı farklı hesaplaması
11. Çok fazla KPI gösterip kritik olanı kaybetmek
12. KPI raporundan aksiyon üretmemek
En tehlikelisi sonuncusudur.
Çünkü:
karara dönüşmeyen rapor, yalnızca geçmişin kaydıdır.
58. Otel KPI Sistemi İçin 10 Karar Kapısı
Karar Kapısı 1
Available Room tanımımız standart mı?
Karar Kapısı 2
Room Revenue tanımımız standart mı?
Karar Kapısı 3
Occupancy doğru hesaplanıyor mu?
Karar Kapısı 4
ADR ve RevPAR birlikte okunuyor mu?
Karar Kapısı 5
Net ADR hesaplanıyor mu?
Karar Kapısı 6
Net RevPAR takip ediliyor mu?
Karar Kapısı 7
Pickup ve Booking Pace izleniyor mu?
Karar Kapısı 8
Forecast düzenli güncelleniyor mu?
Karar Kapısı 9
Actual / Budget / LY / Forecast karşılaştırması var mı?
Karar Kapısı 10
Her önemli sapma için aksiyon belirleniyor mu?
Bu soruların çoğuna:
“Evet.”
cevabı veriliyorsa otelin Revenue Dashboard'ı gerçek bir yönetim aracına dönüşmeye başlamıştır.
59. Otel Yatırımcısı İçin 30 Saniyelik Revenue Okuması
Bir yönetim raporunu açtığınızda şu sırayla bakabilirsiniz:
1. Occupancy
Ne kadar kapasite sattık?
2. ADR
Hangi ortalama fiyattan sattık?
3. RevPAR
Kapasiteyi ne kadar gelir üreten hale getirdik?
4. Net ADR
Satış maliyetlerinden sonra ne kaldı?
5. Net RevPAR
Net geliri kapasiteye ne kadar iyi yaydık?
6. TRevPAR
Otel toplamda ne kadar gelir üretti?
7. Pickup
Talep şu anda hızlanıyor mu?
8. Booking Pace
Geçmiş davranışa göre önde miyiz?
9. Cancellation
Görünen talebin ne kadarı kaybolabilir?
10. Forecast
Gelecekte nereye gidiyoruz?
11. Action
Bugün ne yapıyoruz?
Son aşama olmadan KPI sistemi tamamlanmış değildir.
60. Otel KPI Sisteminin Gerçek Amacı Nedir?
Amaç:
daha fazla rapor hazırlamak değildir.
Amaç:
yönetimin şu dört soruya hızla cevap verebilmesidir:
Ne oldu?
Şu anda ne oluyor?
Ne olmasını bekliyoruz?
Ne yapmalıyız?
Bu nedenle iyi Revenue Dashboard:
Past + Present + Future + Action
mantığıyla çalışır.
Sonuç: Doluluk Bir Sonuçtur, Performansın Tamamı Değildir
Otelcilikte:
“Bu ay %90 dolduk.”
demek tek başına yeterli değildir.
Yatırımcı şu zinciri görmelidir:
Occupancy → ADR → RevPAR → Net ADR → Net RevPAR → TRevPAR → Pickup → Booking Pace → Cancellation → Forecast → Action
Çünkü:
Occupancy kapasitenin ne kadarını sattığınızı,
ADR sattığınız odaları kaça sattığınızı,
RevPAR kapasitenizi ne kadar verimli oda gelirine çevirdiğinizi,
Net ADR satış maliyetlerinden sonra oda başına ne kaldığını,
Net RevPAR toplam kapasitenizin net oda geliri üretme gücünü,
TRevPAR otelin toplam gelir üretme kapasitesini,
Pickup talebin hızını,
Booking Pace rezervasyonların zaman içindeki davranışını,
Cancellation görünen talebin ne kadarının kaybolduğunu,
Forecast ise gelecekte nereye gittiğinizi
gösterir.
Bütün bunların sonunda yatırımcının sorması gereken asıl soru:
“Rakamlarımız ne?”
değildir.
Asıl soru:
“Bu rakamlar bize bugün hangi kararı almamız gerektiğini söylüyor?”
olmalıdır.
Çünkü iyi yönetilen bir otelde KPI:
rapor değildir.
Karar sistemidir.
Otel Yatırım Rehberi — Cilt V
Bu makale, Otel Yatırım Rehberi — Cilt V: Operasyon kapsamında ele aldığım Rezervasyon ve Revenue Management sisteminden hazırlanmıştır.
Cilt V'te otel performansı;
- Occupancy,
- ADR,
- RevPAR,
- Net ADR,
- Net RevPAR,
- TRevPAR,
- Pickup,
- Booking Pace,
- Cancellation,
- OTB,
- Forecast,
- Channel Mix,
- Revenue Dashboard
ile birlikte bütünsel bir gelir yönetimi sistemi içinde ele alınmaktadır.